Түркістан қаласындағы №32 «Келешек» мектебі алаңында «Эко-Трак» жобасы таныстырылды. Бұл – «Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі бағыттарының бірі. Жоба – «Катко» компаниясының бастамасымен Созақ ауданының 5 мектебінде «Жасыл мектеп» бағдарламасы аясында жүзеге асады. Мобильді жобаның ресми таныстырылымы өткен шараға облыс әкімінің орынбасары Ертай Алтаев, «Жасыл мектеп» жобасының негезін қалаушы Евгений Мұхамеджанов және мектеп оқушылары қатысты. Іс-шарада облыс әкімінің орынбасары Ертай Кенжебекұлы жобаның маңыздылығына тоқталды.
– Бүгінде экологияны сақтап, қоқыс қалдықтарын іске жарату аса маңызды іс. Осыған орай аталған жоба қалдықтарды сұрыптау және қоқысты бөлек жинау мәдениетін қалыптастыруға бағытталған. Бүгінде бағдарлама Қазақстанның бірнеше қаласында сәтті жұмыс істеп жатыр және мемлекеттік деңгейде қолдау тапқан. Бұл жоба енді Созақ ауданына да іске асады. Аудан оқушылары қалдықтарды қайта өңдеу процесін өз көзімен көріп, экологиялық мәдениетті іс жүзінде үйрене алады, – деді ол.
Айта кетейік, іс-шарада Түркістан қаласындағы №32 «Келешек» мектебінің оқушыларының дайындаған өнімдерінің көрмесі өтті. Атап айтқанда, бейнелеу өнері және қолөнер бұйымдары көпшілік назарына ұсынылды.
Түркістан өңірінде «Эко-Трак» мобильді жобасының іске қосылуы — елімізде кең қанат жайған «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық бағдарламасының мақсаттарымен толық үндеседі. Экологиялық дағдарыстар мен климаттың жаһандық жылынуы жағдайында қоғамның, әсіресе өскелең ұрпақтың экологиялық санасын трансформациялау — уақыт талабы. «Эко-Трак» кешені жай ғана көрнекі құрал емес, ол оқушыларға қалдықтарды басқарудың заманауи тетіктерін іс жүзінде көрсететін инновациялық білім беру платформасы қызметін атқарады.
Қалдықтарды сұрыптау және қоқысты бөлек жинау мәдениеті дамыған елдердің күнделікті өмірлік дағдысына айналған. Бұл жобаны мектеп қабырғасынан бастап енгізу арқылы оқушылардың бойында табиғатқа деген жауапкершілік сезімі оянады. Балалар пластик, қағаз, шыны сияқты қатты тұрмыстық қалдықтардың қоршаған ортаға тигізетін зиянын және оларды қайта өңдеудің (recycling) экономикалық әрі экологиялық тиімділігін ұғынады. Бұл үрдіс ұзақ мерзімді перспективада аймақтағы экологиялық жағдайды жақсартудың іргетасы болмақ.
«Катко» компаниясының Созақ ауданының 5 мектебінде бұл жобаны «Жасыл мектеп» бағдарламасы аясында қаржыландырып, жүзеге асыруы — ірі бизнестің әлеуметтік жауапкершілігінің және халықаралық ESG стандарттарының өңірдегі нақты көрінісі. Өндірістік кәсіпорындардың өздері қызмет ететін аймақтың әлеуметтік-экологиялық дамуына үлес қосуы — мемлекет пен жеке сектордың орнықты серіктестігін айғақтайды.
Инвесторлар мен ірі компаниялар тек экономикалық пайда табуды ғана емес, жергілікті қауымдастықтың тұрмыс сапасын арттыруды, адами капиталды дамытуды және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді де басты назарда ұстайды. Облыс әкімінің орынбасары Ертай Алтаев атап өткендей, мемлекеттік деңгейде қолдау тапқан мұндай бастамалардың моноқалалар мен шалғай аудандарға, соның ішінде Созақ өңіріне жеткізілуі аймақтық теңсіздікті азайтуға және ауыл мектептерінің де заманауи трендтерден қалыс қалмауына септігін тигізеді.
«Жасыл мектеп» жобасының негізін қалаушы Евгений Мұхамеджановтың қатысуымен өткен бұл шара білім беру жүйесіне экологиялық білімді интеграциялаудың маңыздылығын көрсетеді. Заманауи педагогикада тек теориялық білім беріп қана қоймай, оны тәжірибемен ұштастыру ең тиімді әдіс болып саналады. «Эко-Трак» мобильді зертханасы арқылы Созақ ауданының оқушылары қалдықтардың екінші өмір алып, шикізатқа айналу процесін өз көздерімен көре алады.
Бұл үдеріс оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамытып, оларды ғылыми-зерттеу жұмыстарына ынталандырады. №32 «Келешек» мектебі оқушыларының қолөнер бұйымдары мен бейнелеу өнері көрмесі — балалардың шығармашылық әлеуеті мен экологиялық тақырыптарды өнер арқылы қалай қабылдайтынының дәлелі. Мұндай көрмелер қалдықтарды кәдеге жаратудың креативті жолдарын көрсетеді.
Ұзақ мерзімді экономикалық тұрғыдан алғанда, «Эко-Трак» сияқты жобалар аймақта айналмалы немесе тұйық циклді экономика қағидаттарын насихаттауға қызмет етеді. Дәстүрлі сызықтық экономикалық модельден бас тартып, қалдықтарды қайта өңдеу деңгейін арттыру — табиғи ресурстарды үнемдеуге және полигондарға тасталатын қоқыс көлемін азайтуға мүмкіндік береді.
Мектеп жасынан қалыптасқан экологиялық жауапкершілік болашақта Түркістан облысында «жасыл» стартаптардың, экологиялық таза өндірістердің пайда болуына және аймақтың тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізуіне тікелей әсер етеді. Осылайша, бұл бастама экологиялық мәдениетті арттырумен қатар, аймақтың болашақ экономикалық архитектурасын қалыптастырудың маңызды қозғаушы күшіне айналады.